ଭର୍ମିକୁଲାଇଟ୍ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବରେ ଘଟୁଥିବା ଖଣିଜ (ହାଇଡ୍ରେଟେଡ୍ ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ସିଲିକେଟ୍) ଯାହା ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରାରେ ଗରମ କରାଗଲେ ଆକର୍ଡିଅନ୍ ପରି କଣିକାରେ ବିସ୍ତାର ହୁଏ | ଉଦ୍ୟାନ କୃଷିରେ, ଏହା ଏକ ବଢ଼ୁଥିବା ମାଧ୍ୟମ ଉପାଦାନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ଯାହା କିଛି ବାୟୁ ପ୍ରବାହ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହିତ ଆର୍ଦ୍ରତା ଏବଂ ପୁଷ୍ଟିକର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବଜାୟ ରଖେ | ପର୍ଲାଇଟ୍ ତୁଳନାରେ, ଭର୍ମିକୁଲାଇଟ୍ ଅଧିକ ପାଣି ଧାରଣ କରିଥାଏ ଏବଂ ଏହାର ଏକ ମଧ୍ୟମ କ୍ୟାଟେନ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ କ୍ଷମତା (CEC) ଅଛି, ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ସାମୟିକ ଭାବରେ ପୁଷ୍ଟିକର ଆୟନଗୁଡ଼ିକୁ ଧରି ରଖିପାରେ ଏବଂ ଛାଡିପାରେ |
ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ
- Retains 3–4 times more water than perlite — better for moisture-loving seedlings and cuttings
- Moderate CEC allows it to buffer and slowly release nutrients
- pH slightly alkaline (7.0–7.5) — can raise pH in acidic mixes
- Not suitable as a standalone hydroponic medium — too water-retentive for most systems
- Best uses: seed starting, propagation mixes, top layer over germinating seeds
- Often blended with perlite in propagation media (50:50) to balance moisture and aeration